..:: H O M E ::..
Search :  
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสิ่งเป็นพิษความรู้ทั่วไปที่นักวิชาการควรทราบพิษวิทยาคลีนิคก้าวทันโลกข้อมูลบริการแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
 
   
การตรวจวิเคราะห์ Tetrodotoxin ในชีววัตถุจากคน

การตรวจวิเคราะห์ Tetrodotoxin ในชีววัตถุจากคน

 สุมล ปวิตรานนท์ *

 อัธยา กังสุวรรณ ** 

* กลุ่มงานพิษวิทยาและสิ่งแวดล้อม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ 

** กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  


 

บทนำ                                

        จากการตายของชาวประมง 6 คน ซึ่งเกิดจากการกินปลาปักเป้าทะเล เมื่อเดือนมีนาคม 2544 จากคำบอกเล่าของผู้รอดชีวิตเล่าอาการก่อนตาย เป็นอาการจากพิษของ Tetrodotoxin ซึ่งมีอยู่ในปลาปักเป้าทะเลตามธรรมชาติ และเป็นสารพิษที่ทำให้กล้ามเนื้อช่วยหายใจไม่ทำงานและตายได้จากการขาดออกซิเจน (Hypoxia) เพื่อเป็นการพิสูจน์ทราบยืนยันถึงสาเหตุการตายทางห้องปฏิบัติการ 

รูปตัวอย่างปลาปักเป้าที่เป็นพิษ

     

รูปตัวอย่างปลาปักเป้าที่เป็นพิษ

 

วิธีการศึกษา                             

         ตรวจวิเคราะห์ชีววัตถุจากคนตาย ได้แก่ อาหารในกระเพาะ , ปัสสาวะ, ตับ , ไต จากคนตายโดยสกัดตัวอย่างด้วย 0.1% acetic acid และวิเคราะห์โดยวิธี Mouse Bioassay และ HPLC

 

รูปที่ 1 แสดงตัวอย่างตับ

 

รูปที่2 แสดงตัวอย่างอาหารตกค้างในกระเพาะอาหาร เตรียมสำหรับบด 

รูปที่3 แสดงการทดสอบกับหนูโดยการฉีดตัวอย่างที่สกัดได้เข้าที่ช่องท้อง 

 

 

 

ผลการศึกษา                               

    ตรวจพบ Tetrodotoxin ในขนาดตั้งแต่ 0.23 ถึง 2.55 Mouse Unit ต่อกรัมของตัวอย่างต่างๆ ยกเว้นในคนตาย 1 ราย ซึ่งตรวจไม่พบ ดังแสดงตามตารางที่ 1 

 

 

ตารางที่ 1  แสดงผลการวิเคราะห์พิษในเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ของชาวประมงที่เสียชีวิต โดยวิธี Mouse bioassay และ HPLC (19-29 มีนาคม 2544)

ชื่อชาวประมง ของเหลือในกระเพาะ ปัสสาวะ ตับ ไต
ความเป็นพิษ (MU/g) HPLC ความเป็นพิษ (MU/g) HPLC ความเป็นพิษ (MU/g) HPLC ความเป็นพิษ (MU/g) HPLC
นาย ก 1.60 Positive

(Trace)

0.75 Positive

(Trace)

N.D. - N.D. -
นาย ข 2.55 Positive 0.32 Negative 1.30 Positive

(Trace)

N.D. -
นาย ค N.D. Positive

(Trace)

0.59 Positive N.D. - N.D. -
นาย ง 0.92 Positive N.D. - N.A. - N.A. -
นาย จ 0.23 Negative 0.41 Positive N.D. - 2.36 Positive

(Trace)

นาย ฉ N.D. - N.D. - N.D. - N.D. -

MU/G = ปริมาณพิษที่ต่ำสุดที่สามารถฆ่าหนูตัวผู้ หนัก 20 กรัม ตายได้ภายใน 30 นาที ; N.D. = Not detected ; N.A. = Not available (Sample)

Reference: 

  1. Kawabata, T (1978) Assay method for tetrodotoxin. In Food Hygiene Examination Manual, Vol. II, pp.232-240.

  2. Arakawa, O., Noguchi, T., Shida, Y. and Onoue, Y. (1994) Occuerance of 11-ocotetrodotoxin. and 11-nortetrodotoxin -6(R)-ol in a xanthid crab Atergatis floridus at Ishigaki Island. Fish Science 60, 769-771

 

วิจารณ์และสรุป                          

         Tetrodotoxin เป็นสารพิษซึ่งมีฤทธิ์ทำให้ตายได้ในคนหากรับเข้าไปประมาณ 10,000 Mouse Unit ซึ่งตรวจพบได้ในชีววัตถุที่ส่งตรวจ ในกรณีที่ตรวจไม่พบใน 1 ราย อาจเป็นเพราะการกระจายตัวของ Tetrodotoxin ไม่สม่ำเสมอทำให้ตัวอย่างที่ทำการตรวจวิเคราะห์ตรวจไม่พบ หรือ Tetrodotoxin อยู่ระหว่างกระจายอยู่ในเลือดหมด ข้อมูลของการพบสาร Tetrodotoxin อาจดูน้อย เพราะการกระจายของพิษทั่วตัวและข้อมูลที่พบในชีววัตถุใช้ระบุความรุนแรงของพิษไม่ได้ นอกจากจะมีตัวอย่างปลามาตรวจ อย่างไรก็ตามการระบุความรุนแรงใช้หน่วย MU/g โดย 1MU/g คือพิษปริมาณต่ำที่สุดที่ฆ่าหนูขาวหนัก 20 กรัม ให้ตายภายใน 30 นาที