..:: H O M E ::..
Search :  
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสิ่งเป็นพิษความรู้ทั่วไปที่นักวิชาการควรทราบพิษวิทยาคลีนิคก้าวทันโลกข้อมูลบริการแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
 
   
สารเคมีกำจัดหนู

ถนอมจิตร สุวรรณศรี

นักวิทยาศาสตร์การแพทย์

กลุ่มงานพิษวิทยาและสิ่งแวดล้อม

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข


      สารกำจัดหนู (Rodenticides) นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในประเทศไทย ชนิดที่สำคัญมีดังต่อไปนี้

      1.สารซิงค์ฟอสไฟด์ (Zinc phosphide)

      ซิงค์ฟอสไฟด์ใช้เป็นยาเบื่อหนูตั้งแต่ พ.ศ. 2473 โดยผสมในอาหารด้วยขนาด ร้อยละ 2-5 หนูที่ได้สารนี้จะออกมาตายข้างนอกลักษณะโดยทั่วไปเป็นผงสีเทาดำมัน ไม่ละลายน้ำ หากเก็บในสภาพแห้งจะอยู่ได้นาน แต่ถ้าถูกความชื้นสารนี้จะค่อยๆสลายตัวเล็กน้อย เกิดแก๊สฟอสฟีนซึ่งเป็นพิษ และมีกลิ่นคล้ายอะเซทิลีน ขนาดที่คนกินแล้วตายประมาณ 200 กรัม


      2. สารต้านการแข็งตัวของเลือด (Anticoagglulants)

      สารต้านการแข็งตัวของเลือดที่นำมาใช้เป็นยาเบื่อหนูแพร่หลายได้แก่ วอร์ฟาริน(Warfarin) พินโดน(Pindone) ไดคูมารอล(Dicumrol) ฯลฯ ยาเบื่อหนูกลุ่มนี้เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิด รวมทั้งสัตว์ปีกด้วย ขนาดที่กินตายของสารเหล่านี้แต่ละชนิดจะไม่เท่ากันเช่น วอร์ฟาริน ขนาดที่หนูกินตาย ประมาณ 200-400 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม


      3.สารสตริกนิน (Strychnine)

      สตริกนิน เป็นสารประกอบประเภทอัลคาลอยด์ (Alkaloid) มีรสขมจัด และมีพิษ ได้จากการสกัดเมล็ดของพืช ชื่อ แสลงใจ (Strychnos nuxvomica) สารชนิดนี้ใช้เป็นสารกำจัดหนู ในยุโรปใช้สำหรับป้องกันและกำจัดสัตว์อื่นๆมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 โดยทั่วไปสตริกนินจะอยู่ในลักษณะเป็นเม็ดสีเขียว หรือแดง ขนาดที่คนตายประมาณ 15-30 มิลลิกรัม


      4.สารทัลเลียม (Thallium)

      ทัลเลียมเป็นโลหะหนักที่เป็นพิษคล้ายคลึงกับปรอทและตะกั่วมีการเริ่มต้นใช้ทัลเลียม ตั้งแต่ ค.ศ. 1915 ใช้รักษาโรคติดเชื้อก่อนที่จะมีการค้นพบยาปฏิชีวนะ ต่อมาใช้เป็นสารป้องกันและกำจัดพวกสัตว์ฟันแทะ และแมลง มักใช้ในรูปเกลือของทัลเลียม ที่ใช้ดันมาก ได้แก่ ขนาดที่คนกินแล้วตายประมาณ 1 กรัม


      5.สารเอเอนทียู (Alpha-naphthal thiourea,ANTU)

      สารเอเอนทียู หรือ อันตู มีลักษณะเป็นผงสีเทา ไม่มีรส ไม่มีกลิ่น และไม่ละลายน้ำ เอเอนทียู เป็นยาเบื่อหนูที่ใช้กันแพร่หลายโดยผสมในอาหารด้วยน้ำหนักขนาด ร้อยละ 20 ขนาดที่หนูกินตายประมาณ 10 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม


      6.สารฟลูออโรอาซิเตท (Fluoroacetate) และฟลูออโรอะเซทติไมด์ (Fluoroacetimide)

      เกลือโซเดียมของฟลูออโรอาซิเตท หรือ "เทนเฮทตี้" (1080) และฟลูออโรอะเซทติไมด์ เป็นผงร่วนสีขาว ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ละลายน้ำได้ดี โดยทั่วไปผงพวกนี้มักผสมสีดำเพื่อป้องกันอันตราย หากมีการเจือปนโดยเฉพาะในน้ำดื่ม นอกจากนี้ยังพบว่า สารประประเภทเดียวกัน เช่น โมโนฟลูออโรอาซีติค แอซิด (Monofluoroacetic acid) เป็นสารพิษที่พบได้ในพืชหลายชนิด เช่น Dichapetalum cymosum ในประเทศอัฟริกาใต้ นอกจากนี้ยังพบในพืชพวกหญ้าที่ขึ้นในบริเวณที่มีปริมาณของฟลูออไรด์สูงๆ ขนาดที่คนกินตาย ประมาณ 0.7-2.1 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม

      ที่มา : หนังสือความรู้สิ่งเป็นพิษตอนที่ 1 และ 2 พ.ศ. 2525 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข หน้าที่ 62-64.