..:: H O M E ::..
Search :  
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสิ่งเป็นพิษความรู้ทั่วไปที่นักวิชาการควรทราบพิษวิทยาคลีนิคก้าวทันโลกข้อมูลบริการแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
 
   
การปฐมพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับสารพิษ
 ถนอมจิตร สุวรรณศรี
 

นักวิทยาศาสตร์การแพทย์ กลุ่มงานพิษวิทยาและสิ่งแวดล้อม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์


วิธีปฐมพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับสารพิษที่ไม่ทราบชนิดของสารพิษได้แก่

      ก) ผู้ป่วยที่ได้รับสารพิษจากการรับประทาน ควรปฏิบัติดังนี้
      1. ทำให้สารพิษในกระเพาะอาหารเจือจาง หรือทำให้การดูดซึมช้าลงด้วยการให้ผู้ป่วยดื่มน้ำ หรือน้ำนม หรือประมาณ 1 ลิตร หรือ ไข่ขาว 3-4 ฟอง ตีให้เข้ากันกับนมหรือน้ำ 500 มิลลิลิตร
      2.ให้ดื่มถ่านดูด ( Activated charcoal) 1 ช้อนโต๊ะ ผสมในน้ำ 1 แก้ว เพื่อช่วยดูดซับสารพิษทุกชนิดที่อยู่ในกระเพาะอาหาร
      3. ทำให้ผู้ป่วยอาเจียนด้วยวิธีดังต่อไปนี้
       ก. ใช้นิ้วมือ หรือด้ามช้อนสอดลงไปในลำคอตรงโคนลิ้น จะทำให้เกิดอาการขย้อน และ อาเจียนออกมา
       ข. ให้ดื่ม ไอพีแคก ไซรับ (Ipecac syrup) ขนาด 1 ช้อนโต๊ะผสมกับน้ำครึ่งแก้ว ถ้าไม่อาเจียนออกมาภายใน 20 นาที ให้ทำซ้ำได้อีกเพียงครั้งเดียว
       หมายเหตุ ห้ามอาเจียนในกรณีดังต่อไปนี้
       ก. ผู้ป่วยหมดสติ        ข. รับประทานสารเป็นพิษที่มีฤทธิ์กัดเนื้อ เช่น กรด หรือด่าง อย่างรุนแรง
       ค. รับประทานเป็นพิษที่เป็นผลิตภัณฑ์ของปิโตรเลียม เช่น น้ำมันก๊าด น้ำมันเบนซิน หรือ ทินเนอร์ เป็นต้น
      4. รีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที

ข) ผู้ป่วยที่ได้รับสารพิษโดยการสูดดม และหายใน ควรปฏิบัติดังนี้

      1. รีบนำผู้ป่วยไปไว้ในที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์ คลายเสื้อผ้าให้หลวม เพื่อช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น
      2. ถ้าผู้ป่วนหายใจไม่ออก ให้รีบขจัดของทุกอย่างที่อยู่ในปากออกให้หมด เช่น ฟันปลอม แล้วช่วยการหายใจแบบเป่าปาก โดยจับคางของผู้ป่วยขึ้น ให้ศีรษะเอียงไปข้างหลังให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ แล้วใช้ปากเป่าลมเข้าไปในปากของผู้ป่วย ประมาณ 20 ครั้งต่อนาที จนกว่าหน้าอกของผู้ป่วยจะกระเพื่อมขึ้น หลังจากนั้นรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที

ค) ผู้ป่วยที่ได้รับสารพิษทางผิงหนัง ควรปฏิบัติดังนี้

      1. รีบล้างผิวหนังตรงบริเวณนั้นทันทีด้วยน้ำมากๆ อย่าขัดถูแรงๆ
      2. ถอดเสื้อผ้าที่ถูกสารนั้นออก
      3. รีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาล
       หมายเหตุ ห้ามใช้สารเคมีใดๆ เป็นสารแก้พิษ

ง) ผู้ป่วยจากสารเป็นพิษเข้าตา ควรปฏิบัติดังนี้

      1. รีบล้างตาทันที ด้วยการลืมตาและใช้น้ำสะอาด ไหลผ่านตาเป็นเวลาประมาณ 5 นาที
      2. อย่าขยี้ตาเป็นอันขาด
      3. รีบนำส่งโรงพยาบาล
       หมายเหตุ ห้ามใช้สารเคมีเป็นยาแก้พิษ

จ) ผู้ป่วยที่ถูกงู หรือ แมลงมีพิษกัดต่อย ควรปฏิบัติดังนี้

      1. รัดบริเวณเหนือแผลที่ถูกกัดให้แน่นด้วยผ้า หรือเชือก ประมาณ 2 เปลาะ ห่างกันประมาณ 1คืบ
      2. คลายผ้า หรือ เชือก ที่รัดไว้ ทุก 15 นาที ระยะเลาที่คลายออกประมาณ ครึ่ง ถึง 1 นาที
      3. ให้ผู้ป่วยอยู่นิ่งๆ แต่ถ้าจำเป็นต้องเคลื่อนย้าย ควรใช้เปลหาม และยกให้เบาที่สุดเท่าที่ทำได้
      4. ในกรณีที่ถูกงูกัด ควรเปิดบาดแผลให้กว้าง และดูดเอาพิษออกโดยใช้ปากดูด แต่ปากต้องไม่เป็น แผล
      5. รีบนำส่งโรงพยาบาล

ที่มา : ความรู้เกี่ยวกับสิ่งเป็นพิษ ตอนที่1 และ 2 พ.ศ. 2535 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ตอนที่1 หน้า 8-12.