ค้นหาข้อมูล

การพัฒนาคุณภาพห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ปี 2548

     สรุปผลการพัฒนาระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาล สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประจำปี 2548 สำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการ ห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขทั่วประเทศ มีหน้าที่หลักในการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ เพื่อให้การสนับสนุนการตรวจวินิจฉัยรักษาโรคผู้ป่วย ติดตามการรักษาโรค ควบคุม ป้องกันและเฝ้าระวังการเกิดโรค นอกจากนี้ข้อมูลทางห้องปฏิบัติการยังช่วยสนับสนุนส่งเสริมสุขภาพ และนำมาวิเคราะห์ เพื่อวางแผนการบริหารจัดการและการบริการสาธารณสุขของประเทศ ให้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย ดังนั้นผลการตรวจวิเคราะห์หรือข้อมูลที่ได้จากห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุข จึงต้องมีคุณภาพสูงในด้านของความถูกต้อง เชื่อถือได้และสามารถนำไปใช้สนับสนุนกิจกรรมดังกล่าวข้างต้นได้ทันตามเวลาที่ต้องการ

     ในปีงบประมาณ 2547 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยสำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการและศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ได้แก่ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ โดยสำนักงานพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สำนักตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขในทุกเขตสาธารณสุข สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล สมาคมเทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทย และราชวิทยาลัยพยาธิแพทย์แห่งประเทศไทย ดำเนินการพัฒนาระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุข เพื่อพัฒนาคุณภาพห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาลสังกัดกระทรวง สาธารณสุขทั่วประเทศให้มีคุณภาพมาตรฐานตามมาตรฐานห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ 2544 สามารถขอการตรวจประเมิน และได้รับการรับรองระบบคุณภาพมาตรฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายในประเทศ รวมทั้งได้รับรองตามระบบคุณภาพมาตรฐานสากล ISO 15189 ตลอดจนสนับสนุนการบริการสาธารณสุข ของสถานพยาบาลและหน่วยงานสาธารณสุขดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ และส่งเสริมนโยบายด้านสาธารณสุขของรัฐบาลในการสร้างหลักประกันสุขภาพให้แก่ประชาชนอย่างทั่วถึงและเสมอภาคเท่าเทียมกัน โดยดำเนินการพัฒนาห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารสุขทุกเขตสาธารณสุขทั่วประเทศ จำนวน 249 แห่ง โดยเป็นห้องปฏิบัติการของโรงพยาบาลศูนย์ 16 แห่ง โรงพยาบาลทั่วไป 47 แห่ง และโรงพยาบาลชุมชน 186 แห่ง และมีห้องปฏิบัติการศูนย์อนามัยที่ 4 และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์นครราชสีมา รวมห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการฯ 251 แห่ง การประเมินผลพัฒนาอาศัยแบบประเมิน (checklist) 100 ข้อของสมาคมเทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทย และแบ่งระดับการพัฒนาเป็น 3 ขั้น โดยกำหนดมาตรฐานแบบประเมิน 100 ข้อ คิดเป็น 100 คะแนน และจัดขั้นการพัฒนา คือ ขั้นที่ 1 มีคะแนน 0 - 35 คะแนน ขั้นที่ 2 มีคะแนน 36 - 70 คะแนน และขั้นที่ 3 มีคะแนนมากกว่า 70 คะแนน และกำหนดเป้าหมายห้องปฏิบัติการร้อยละ 80 ได้รับการพัฒนายกระดับขึ้น 1 ขั้น จากทั้งหมด 3 ขั้น พบว่า มีห้องปฏิบัติการที่มีการยกระดับคุณภาพของห้องปฏิบัติการขึ้น 1 ขั้น จำนวน 99 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 39.8 ห้องปฏิบัติการที่มีการยกระดับขึ้น 2 ขั้น จำนวน 9 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 3.6 และมีห้องปฏิบัติการที่ระดับคะแนนเพิ่มขึ้นแต่ไม่เกิน 1 ขั้น จำนวน 110 แห่ง คิดเป็น 44.2 นอกจากนั้นมีห้องปฏิบัติการที่มีผลการกระเมินหลังการพัฒนามีคะแนนลดลงจำนวน 17 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 6.8 อย่างไรก็ตามหากพิจารณาจากห้องปฏิบัติการที่ไม่มีการยกระดับขั้นแล้วจะเห็นว่าส่วนใหญ่มีระดับคะแนนอยู่ในขั้นที่ 2 จำนวน ถึง 61 แห่ง และอยู่ในระดับขั้นที่ 3 ถึง 32 แห่ง ซึ่งแสดงให้เห็นว่าห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการมีการพัฒนาระบบคุณภาพอยู่ในขั้นดี นอกจากนั้นมีห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการ และได้มีการประเมินผลในเบื้องต้นและดำเนินการพัฒนา แต่ยังไม่ได้ดำเนินการประเมินหลังการพัฒนาอีกจำนวน 14 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 5.6 ของห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการ

     สำหรับในปีงบประมาณ 2548 ได้รับงบประมาณสนับสนุนดำเนินการต่อเนื่อง และมีห้องปฏิบัติการสมัครเข้าร่วมโครงการและได้รับจัดสรรงบประมาณ 280 แห่ง ซึ่งการจัดสรรงบประมาณมีการกระจายทั่วทั้งประเทศ และผลการดำเนินการ พบว่า มีห้องปฏิบัติการเข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 392 แห่ง โดยเป็นห้องปฏิบัติการเดิมปี 2547 จำนวน 231 แห่ง และเป็นห้องปฏิบัติการใหม่ จำนวน 161 แห่ง โดยเป็นโรงพยาบาลศูนย์ จำนวน 19 แห่ง โรงพยาบาลทั่วไป 62 แห่ง และโรงพยาบาลชุมชน 312 แห่ง และมีห้องปฏิบัติการศูนย์อนามัยที่ 4 ซึ่งมีการพัฒนาทั้งมาตรฐานทางการแพทย์ 2544 ซึ่งเป็นมาตรฐานระดับชาติ และมาตรฐานสากล ISO 15189 ผลการพัฒนา พบว่า ห้องปฏิบัติการมีการยกระดับคุณภาพขึ้น โดยอยู่ในระดับ 3 ซึ่งเป็นขั้นสูงสุดของการพัฒนาถึง 152 แห่ง (38.8 %) ระดับ 2 จำนวน 150 แห่ง (38.3 %) ระดับ 1 จำนวน 69 แห่ง (17.6 %) และมีห้องปฏิบัติการที่นำระบบมาตรฐานสากล ISO 15189 มาดำเนินการจำนวน 21 แห่ง (5.4 %) เมื่อเทียบกับผลการพัฒนาในปี 2547 จะเห็นได้ว่ามีห้องปฏิบัติการยกระดับขึ้นมาอยู่ในระดับ 3 มากขึ้น ถึง 66 แห่ง อย่างไรก็ตามการพัฒนาห้องปฏิบัติการชันสูตรสาธารณสุขของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงในครั้งนี้สามารถดำเนินการได้เพียง 392 แห่ง จากทั้งหมดกว่า 820 แห่ง ซึ่งยังไม่ครอบคลุมห้องปฏิบัติการของโรงพยาบาลทั้งหมด และผลการประเมินยังไม่เป็นไปตามเกณฑ์ของดัชนีชี้วัด แต่การดำเนินการเป็นที่น่าพอใจ และสามารถสร้างเครือข่ายการพัฒนาในแต่ละเขตพื้นที่ มีการทำงานเป็นทีม บางเขตดำเนินการโดยใช้ระบบครูพี่เลี้ยงลงไปดำเนินการ อย่างไรก็ตามการดำเนินการของโครงพัฒนาพัฒนาระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการครั้งนี้ยังมีสิ่งที่ต้องปรับปรุง เพื่อให้การพัฒนาได้อย่างมีประสิทธิภาพในปีงบประมาณ 2549 นอกจากนั้นห้องปฏิบัติการชันสูตรของโรงพยาบาลต่างๆยังขาดบุคลากรอีกจำนวนมาก รวมทั้งผู้ที่ปฏิบัติงานยังขาดความก้าวหน้าในสายงาน หากได้รับการสนับสนุนในส่วนที่ขาดจะสามารถยกระดับคุณภาพของห้องปฏิบัติการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

 
 
กระทรวงสาธารณสุข  ::   กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์  ::  สำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการ  ::  FAQ  ::  ติดต่อเรา
 
ศูนย์ข้อมูลการประกันคุณภาพห้องปฏิบัติการ