H O M E :: ศูนย์ข้อมูลโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
 Search :  
ความรู้ทั่วไปความรู้ทางวิชาการก้าวทันโลกระบาดวิทยาทางห้องปฏิบัติการงานวิจัยแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องFAQ
 
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
แลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับโรคติดเชื้อ
 


   
ยุงพาหะนำโรคไข้มาเลเรีย


ผู้เรียบเรียง : นางนิภา เบญจพงศ์
กลุ่ม/ฝ่าย/งาน : ฝ่ายพิพิธภัณฑ์แมลงและอนุกรมวิธาน
กลุ่มงานกีฎวิทยา
โทรศัพท์ติดต่อ : 9243

ชื่อพาหะนำโรค
      ยุงพาหะนำโรคไข้มาเลเรีย

ชื่อวิทยาศาสตร์( Scientific Name )
      Anopheles dirus
      Anopheles minimus
      Anopheles maculatus
      Anopheles sundaicus

ชื่อท้องถิ่น
      ยุงก้นปล่อง
Common Name
      mosquito

ลักษณะสำคัญ

  • ชีววิทยาของพาหะนำโรค
  • นิเวศวิทยาของพาหะนำโรค
  • อนุกรมวิธานของพาหะนำโรค

          Anopheles dirus    Anopheles dirus ตัวเมีย ส่วนของปาก ( proboscis) จะยาวเกือบเท่าระยางค์ปาก ( maxillary palpi ) และส่วนปลายอก ( scutellum ) จะโค้งเรียบไม่มี รอยหยัก ส่วนขาจะขาลายทั้ง 3 คู่ ข้อต่อระหว่างขาคู่หลังตรงส่วน Tibia และ Tarsi จะมีปื้นขาวยาวมาก เห็นได้ชัดเจน
          Anopheles minimus    ลักษณะปาก,ระยางค์ปากและส่วนปลายของอกคล้าย An.dirus   แต่ส่วนของปากและขาดำตลอด
          Anopheles maculatus    ลักษณะปาก,ระยางค์ปาก และส่วนปลายของอกคล้าย An.dirus    แต่ลักษณะของขาจะลายทั้ง 3 คู่ ขาคู่หลังจะมีปื้นขาวที่ส่วนปลาย
          Anopheles sundaicus   ลักษณะปาก,ระยางค์ปาก และส่วนปลายของอก คล้าย An.dirus    แต่ลักษณะของขาทุกขา จะมีจุดขาวเป็นกระไม่มีปื้นขาวเลย

    การป้องกันและควบคุม

  • ทางเคมี
  • ทางชีววิธี

    เอกสารอ้างอิง

          1.นิภา เบญจพงศ์. การจำแนกชนิดยุงที่มีความสำคัญในประเทศไทย วารสารกรมวิทยา ศาสตร์การแพทย์ 2529,28(4) : 459-471
          2.พร สวัสดิ์วงษ์พร. Pctorial key ยุงก้นปล่องตัวเมียที่เจริญเต็มวัยซึ่งพบในประเทศไทย กรุงเทพฯ: พิมพ์ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาหิดล. 11 หน้า.
          3. อุรุญากร จันทร์แสง นิภา เบญจพงศ์ สายฝน ทิพย์สุข. การศึกษาและจัดทำคู่มือรูป ภาพใช้วินิจฉัยยุงเพศเมียที่เป็นปัญหาสาธารณสุขในประเทศไทย. กองกีฏวิทยาทาง แพทย์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. 2536,12 หน้า.
          4. อุรุญากร จันทร์แสง จิตติ จันทร์แสง นิภา เบญจพงศ์ สายฝน ทิพย์สุข. การจำแนก ชนิดยุงพาหะในประเทศไทยด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2540, 6(3) : 545 -552.
          5.Rattanarithikul,Rampa. A Guide to the Genera of Mosquitoes (Diptera:Culicidae) of Thailand with illustrated keys, Biological Notes and Preservation and Mounting Technique. Mosquito Systematic 1982,14 (3): 1-139.
          6.Peyton E. L and Scanlon J. E. Illustrated Key to the Female Anopheles    Mosquitoes of Thailand. United State Army Medical Component South East Asia Treaty Organization. 1966, 47 pp.

    ที่ติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติม
          นางนิภา เบญจพงศ์
          ฝ่ายพิพิธภัณฑ์แมลงและอนุกรมวิธาน
          กลุ่มงานกีฎวิทยา
          โทรศัพท์ : 5899850-8 ต่อ 9243
          โทรสาร : 5915449

    คำสำคัญ( Keyword )
          พาหะนำโรค / ยุงก้นปล่อง / ไข้มาลาเรีย vector / Anopheles sp. / Malaria