H O M E :: ศูนย์ข้อมูลโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
 Search :  
ความรู้ทั่วไปความรู้ทางวิชาการก้าวทันโลกระบาดวิทยาทางห้องปฏิบัติการงานวิจัยแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องFAQ
 
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
แลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับโรคติดเชื้อ
 


   
อุจจาระร่วงอย่างแรง (severe diarrhoea)


ผู้เรียบเรียง : ศรีวรรณา หัทยานานนท์
กลุ่ม/ฝ่าย/งาน : กลุ่มงานบักเตรีทางการแพทย์
ฝ่ายบักเตรีลำไส้
งานตรวจยืนยันเชื้อ Vibrio, Aeromonas และ Plesiomonas
โทรศัพท์ติดต่อ : 9412

ชื่อโรค
      อุจจาระร่วงอย่างแรง (severe diarrhoea)

โรคแทรกซ้อน
      -

กลุ่มจุลินทรีย์ก่อโรค
      แบคทีเรียก่อโรคในลำไส้ (Enteric bacteria)

ลักษณะของเชื้อ
      รูปร่างเป็นท่อนโค้งคล้ายสัญญลักษณ์ comma ในภาษาอังกฤษ หรือเป็นท่อนตรง ย้อมสี แกรมจะติดสีแดง จึงจัดเป็นกลุ่มแบคทีเรียชนิดแกรมลบ (Gram negative bacteria) ไม่มีสปอร์ เคลื่อนที่ด้วยแฟลกเจลลาที่ขั้ว (polar) 1 เส้น ให้ผลบวกกับปฏิกิริยา oxidase ทนความเป็นด่างได้สูงถึง pH 9.5 แต่ทนกรดได้น้อย เจริญเติบโตได้ทั้งในบรรยากาศที่มีและไม่มีออกซิเจน

ชื่อเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรค
      Vibrio cholerae   O1 (ซีโรทัยป์ Ogawa, Inaba) และ Vibrio cholerae   O139

กลุ่มอาการ
      อุจจาระร่วง

อาการสำคัญ
      ถ่ายเหลวเป็นน้ำ คล้ายน้ำซาวข้าว กลิ่นเหม็นคาว จัดเป็นกลิ่นเฉพาะ และอาจมีอาเจียนร่วมด้วย

อาการสำคัญแทรกซ้อน
       -

รายละเอียดโดยย่อ
      โรคอุจจาระร่วงอย่างแรงมีสาเหตุจากเชื้อ Vibrio cholerae   O1 (ซีโรทัยป์ Ogawa, Inaba) และ Vibrio cholerae   O139 เชื้อเหล่านี้มีรังโรค (reservoir) ทั้งในคนและสิ่งแวดล้อม เชื้ออยู่ในสิ่งแวดล้อมได้โดยอาศัยเกาะติดจุลินทรีย์ ชนิด zooplankton ที่อยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติ หรือพวก Copepods ที่อาศัยอยู่ในน้ำกร่อยบริเวณปากแม่น้ำ ทำให้ปลา ปู กุ้ง หอย ที่จับได้บริเวณนี้อาจมีเชื้อปนเปื้อน เมื่อรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่มีเชื้อปนเปื้อนเข้าไป เชื้อจะเข้าสู่ร่างกาย เกาะติดบริเวณเยื่อบุลำไส้เล็กและแบ่งตัวเพิ่มจำนวน จากนั้นเชื้อจะสร้างและปล่อยสารพิษ (cholera toxin) ออกมา กระตุ้นให้เกิดการคั่งของสาร cAMP เป็นจำนวนมาก ทำให้เชลล์เยื่อบุลำไส้เล็กระงับการดูดกลับของสารน้ำ (electrolyte fluid) ส่งผลให้เซลล์ลำไส้เล็กหลั่งคลอไรด์ และเซลล์ลำไส้ใหญ่ขับ โปแตสเซียม, ไบคาร์บอเนต เข้าสู่โพรงลำไส้ เป็นจำนวนมากทำให้เกิดอาการอุจจาระร่วง ถ่ายเหลวเป็นน้ำซาวข้าว ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องอาจช็อคและเสียชีวิตได้

การติดต่อของเชื้อมาสู่คน
       โดยการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่มีเชื้อปนเปื้อน

การควบคุมป้องกัน
      รับประทานอาหารที่ร้อนปรุงสุกใหม่ และดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำที่ต้มสุก ปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารและสุขาภิบาลน้ำ

ข้อมูลเพิ่มเติม
      -

เอกสารอ้างอิง
      1. กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการป้องกันและควบคุมโรคอุจจาระร่วงอย่างแรง. พ.ศ. 2542.
      2. Wachswuth IK. Blake PA. Olsvik O. Vibrio cholerae and Cholera : Molecular to Global Perspectives. Washington, D.C. : ASM ; 1994.
      3. World Health Organization. Guidelines for Cholera Control. Geneva : 1993.

ที่ติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติม
      งานตรวจยืนยันเชื้อ Vibrio, Aeromonas และ Plesiomonas
      กลุ่มงานบักเตรีทางการแพทย์
      สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข
      กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
      กระทรวงสาธารณสุข
      โทรศัพท์ : 5899850-8 ต่อ 9412
      โทรสาร : 5899867

คำสำคัญ( Keyword )
      อุจจาระร่วง
      อุจจาระร่วงอย่างแรง (severe diarrhoea)
      Vibrio cholerae
      Ogawa
      Inaba