H O M E :: ศูนย์ข้อมูลโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
 Search :  
ความรู้ทั่วไปความรู้ทางวิชาการก้าวทันโลกระบาดวิทยาทางห้องปฏิบัติการงานวิจัยแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องFAQ
 
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโรคติดเชื้อและพาหะนำโรค
แลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับโรคติดเชื้อ
 


   
ชีววิทยา นิเวศวิทยา และการควบคุมยุงในประเทศไทย

ชีววิทยา นิเวศวิทยา และการควบคุมยุงในประเทศไทย

จัดทำโดย
      ฝ่ายชีววิทยาและนิเวศวิทยา กลุ่มกีฏวิทยาทางการแพทย์
      สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข
      กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์กระทรวงสาธารณสุข



บรรณาธิการ อุษาวดี ถาวระ
ผู้ช่วยบรรณาธิการ

ดร.อภิวัฏ ธวัชสิน
ดร.จักรวาล ชมภูศรี
นาย พายุ ภักดีนวน



คำนำ


      หนังสือ “ชีววิทยา นิเวศวิทยา และการควบคุมยุงในประเทศไทย” เล่มนี้ ได้จัดทำขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมความรู้และข้อมูลการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับยุงพาหะในประเทศไทย สำหรับให้นักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและควบคุมยุงพาหะ ตลอดจนผู้สนใจทั่วไปใช้เป็นแนวทางในการวางแผนปฏิบัติงานและศึกษาวิจัย    

      เนื้อหาในตำราเล่มนี้ได้มาจากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่างๆ รวมทั้งประสบการณ์จากการวิจัยของผู้นิพนธ์ซึ่งปฏิบัติงานด้านนี้มาเป็นเวลานานพอสมควร

      การวางแผนควบคุมโรคที่มียุงเป็นพาหะ จำเป็นต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับชีววิทยาและนิเวศวิทยาของยุงพาหะเป็นอย่างดี ได้แก่ ความรู้ด้านการจำแนกชนิดของพาหะ การแพร่กระจาย การเปลี่ยนแปลงของประชากรในแต่ละฤดูกาล ความสามารถในการนำโรค ความสัมพันธ์ระหว่างยุงกับสิ่งแวดล้อม ตลอดจนแหล่งเพาะพันธุ์ เหยื่อที่ชอบ และการสร้างความต้านทานต่อเคมีกำจัดยุงที่ใช้ในการควบคุม บทบาทของนักวิทยาศาสตร์การแพทย์ สาขากีฏวิทยาคือ การศึกษาเพื่อให้ได้มาซึ่งคำตอบเหล่านี้ หากนักวิชาการควบคุมโรคหรือผู้เกี่ยวข้องไม่ได้ใช้ข้อมูลจากการวิจัยหรือมีข้อมูลไม่เพียงพอ ประสิทธิภาพในการควบคุมโรคที่นำโดยยุงก็จะลดลงไป หรือ ทำให้เกิดการสูญเสียงบประมาณโดยไม่จำเป็น สิ่งที่ควรระลึกไว้เสมอคือ ข้อมูลต่างๆ ดังกล่าวอาจเปลี่ยนแปลงได้ เมื่อสภาพแวดล้อมของพาหะเปลี่ยนไป ฉะนั้นเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องจึงควรจะได้มีการศึกษาปรับปรุงข้อมูลพื้นฐานให้เป็นปัจจุบัน

       สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข หวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อท่านตามสมควรในการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งจะนำไปสู่การลดอัตราป่วยและการเสียชีวิตของผู้ป่วยจากโรคที่มียุงเป็น พาหะ หากพบข้อบกพร่องหรือมีข้อเสนอแนะ กรุณาติดต่อผู้นิพนธ์ได้ โดยตรง เพื่อประโยชน์ในการปรับปรุงเนื้อหาสำหรับการพิมพ์ครั้งต่อไป

                                     ( ดร. นพ. ปฐม สวรรค์ปัญญาเลิศ )
                                     ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

เนื้อหาประกอบด้วย

เรื่อง ยุงลายพาหะโรคไข้เลือดออก และไข้ชิคุนกุนยา (Dengue Haemorrhagic Fever and Chikungunya Fever Vectors)
ผู้นิพนธ์ : อุษาวดี ถาวระ

เรื่อง การสำรวจยุงลายพาหะโรคไข้เลือดออกและการวิเคราะห์ด้านสถิติ (DHF Vector Survey methods and Statistical analysis)
ผู้นิพนธ์ : ดร.จิตติ จันทร์แสง

เรื่อง ยุงรำคาญ (Culex spp.) พาหะโรคไข้สมองอักเสบเจอี (Japanese Encephalitis Vectors)
ผู้นิพนธ์ : ดร.อุษาวดี ถาวระ

เรื่อง ยุงก้นปล่อง (Anopheles spp.) พาหะโรคมาลาเรีย (Malaria Vectors)
ผู้นิพนธ์: ดร.วรรณภา สุวรรณเกิด

เรื่อง ยุงแมนโซเนีย (Mansonia spp.) พาหะโรคเท้าช้าง (Malayan Filariasis Vectors)
ผู้นิพนธ์ : ดร.จักรวาล ชมภูศรี

เรื่อง ยุงรำคาญ (Culex quinquefasciatus) พาหะโรคเท้าช้าง (Bancroftian Filariasis Vector)
ผู้นิพนธ์: ดร.อภิวัฏ ธวัชสิน

ภาคผนวก โปสเตอร์ส่งเสริมความรู้เรื่องไข้เลือดออกและการควบคุมยุงพาหะ